Vatican News

Bài giảng của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Hôm nay, trong ngày lễ trọng kính Đức Maria Rất Thánh, Mẹ Thiên Chúa, cũng là khởi đầu của năm dương lịch mới, Phụng vụ trao cho chúng ta bản văn của một lời chúc phúc thật tuyệt đẹp: “Nguyện Đức Chúa chúc lành và gìn giữ anh em ! Nguyện Đức Chúa tươi nét mặt nhìn đến anh em, và dủ lòng thương anh em ! Nguyện Đức Chúa ghé mắt nhìn, và ban bình an cho anh em !” (Ds 6,24-26).

Trong sách Dân Số, lời chúc phúc này được đặt ngay sau những chỉ dẫn về việc thánh hiến các Nazirêô, nhằm nhấn mạnh rằng trong mối tương quan giữa Thiên Chúa và dân Ítraen, ân ban mang chiều kích thánh thiêng và sinh hoa kết trái. Con người dâng lên Đấng Tạo Hóa tất cả những gì mình đã lãnh nhận, và Người đáp lại bằng cách hướng về họ ánh nhìn nhân hậu, giống như thuở ban đầu của thế giới (x. St 1,31).

Thật vậy, dân Israel, đối tượng của lời chúc phúc này, là một dân đã được giải phóng, gồm những con người được tái sinh sau một thời gian dài nô lệ nhờ sự can thiệp của Thiên Chúa và nhờ sự đáp trả quảng đại của tôi tớ Người là ông Môsê. Tại Ai Cập, họ từng hưởng một số bảo đảm – lương thực không thiếu, có mái nhà để ở và một mức ổn định nào đó – nhưng phải trả giá bằng kiếp nô lệ, bị áp bức dưới một chế độ bạo tàn luôn đòi hỏi nhiều hơn mà cho đi ngày càng ít hơn (x. Xh 5,6-7). Nay trong sa mạc, nhiều bảo đảm trước đây đã mất đi, nhưng đổi lại là tự do: một con đường rộng mở hướng tới tương lai, hồng ân của Lề Luật khôn ngoan và lời hứa về một miền đất nơi họ có thể sống và lớn lên không còn xiềng xích và gông cùm; nói cách khác, đó là một cuộc tái sinh.

Vì thế, vào đầu năm mới, Phụng vụ nhắc nhở chúng ta rằng mỗi ngày đều có thể là khởi đầu của một đời sống mới cho từng người trong chúng ta, nhờ tình yêu quảng đại của Thiên Chúa, nhờ lòng thương xót của Người và nhờ sự đáp trả của tự do nơi chúng ta. Thật đẹp khi nghĩ về năm mới bắt đầu như một hành trình rộng mở cần được khám phá, một con đường mà chúng ta được mời gọi dấn bước, nhờ ân sủng, trong tự do và trở nên những người mang lại tự do; được tha thứ và trở nên những người trao đi sự tha thứ; tín thác vào sự gần gũi và lòng nhân hậu của Chúa, Đấng luôn đồng hành với chúng ta.

Chúng ta ghi nhớ tất cả những điều ấy khi cử hành mầu nhiệm Mẹ Thiên Chúa của Đức Maria, Đấng với tiếng “xin vâng” của mình đã góp phần trao cho Nguồn Mạch của mọi lòng xót thương và nhân ái một khuôn mặt nhân loại: khuôn mặt của Đức Giêsu. Qua đôi mắt của Người – lúc là trẻ thơ, rồi thiếu niên và người trưởng thành – tình yêu của Chúa Cha chạm đến chúng ta và biến đổi chúng ta.

Vì thế, vào đầu năm, khi chúng ta bước vào hành trình của những ngày mới và độc nhất đang chờ đợi, chúng ta xin Chúa cho mình luôn cảm nhận được, trong mọi lúc, bao quanh và ở trên, hơi ấm của vòng tay phụ tử của Người và ánh sáng của cái nhìn chúc phúc của Người, để ngày càng hiểu rõ hơn và luôn ghi nhớ chúng ta là ai và đang tiến về một định mệnh kỳ diệu dường nào (x. Công đồng Vaticanô II, Hiến chế mục vụ Gaudium et spes, 41). Đồng thời, chúng ta cũng hãy tôn vinh Người bằng lời cầu nguyện, bằng sự thánh thiện của đời sống và bằng việc trở nên cho nhau tấm gương phản chiếu lòng nhân hậu của Người.

Thánh Augustinô đã dạy rằng nơi Đức Maria, “Đấng Tạo Hóa của con người đã trở thành con người: để Đấng sắp đặt các vì sao có thể bú từ bầu sữa một người phụ nữ; để Đấng là Bánh (x. Ga 6,35) có thể cảm thấy đói (x. Mt 4,2); […] để giải phóng chúng ta, dù chúng ta bất xứng” (Bài giảng 191, 1.1). Như thế, ngài nhắc lại một trong những nét căn bản của dung mạo Thiên Chúa: đó là sự nhưng không trọn vẹn của tình yêu Người. Chính vì thế, như tôi đã nhấn mạnh trong Sứ điệp của Ngày Thế giới Hòa bình này, Thiên Chúa đến với chúng ta “không vũ khí và giải trừ vũ khí”, trần trụi, mong manh như một hài nhi trong máng cỏ. Và Người làm như vậy để dạy chúng ta rằng thế giới không được cứu độ bằng cách mài sắc gươm đao, phán xét, áp bức hay loại trừ anh chị em mình, nhưng bằng nỗ lực không mệt mỏi để thấu hiểu, tha thứ, giải phóng và đón nhận tất cả, không tính toán và không sợ hãi.

Đó chính là dung mạo của Thiên Chúa mà Đức Maria đã để cho được hình thành và lớn lên trong cung lòng mình, làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời Mẹ. Đó là dung mạo Mẹ đã loan báo qua ánh sáng vui tươi nhưng mong manh trong đôi mắt của người mẹ đang mong chờ; là dung mạo Mẹ chiêm ngắm từng ngày khi Đức Giêsu lớn lên, từ trẻ thơ đến thiếu niên rồi thanh niên trong mái nhà của mình; và rồi Mẹ theo Người với trái tim của người môn đệ khiêm nhường trên những nẻo đường sứ vụ, cho đến thập giá và phục sinh. Để làm được điều đó, chính Mẹ cũng đã hạ thấp mọi phòng vệ, từ bỏ những mong đợi, đòi hỏi và bảo đảm, như các bà mẹ vẫn biết làm, hiến dâng trọn vẹn đời mình cho Người Con mà Mẹ đã lãnh nhận nhưng không, để rồi trao ban Người cho thế giới.

Như thế, nơi thiên chức làm Mẹ Thiên Chúa của Đức Maria, chúng ta thấy cuộc gặp gỡ của hai thực tại vĩ đại nhưng “không vũ khí”: một bên là Thiên Chúa, Đấng từ bỏ mọi đặc quyền của thần tính để sinh ra theo xác phàm (x. Pl 2,6-11); và bên kia là con người, kẻ với lòng tín thác hoàn toàn đón nhận thánh ý của Người, dâng lên Người trong một hành vi yêu thương hoàn hảo sức mạnh lớn nhất của mình: đó là tự do.

Thánh Gioan Phaolô II, khi suy niệm mầu nhiệm này, đã mời gọi chúng ta nhìn vào điều các mục đồng đã thấy tại Bêlem: “Sự dịu dàng làm tan chảy lòng người của Hài Nhi, sự nghèo khó gây ngạc nhiên trong đó Người sống, sự đơn sơ khiêm hạ của Maria và Giuse” đã biến đổi đời sống của họ, khiến họ trở thành “những sứ giả của ơn cứu độ” (Bài giảng Thánh lễ Đức Maria Mẹ Thiên Chúa, Ngày Thế giới Hòa bình lần thứ XXXIV, 1.1.2001).

Ngài nói những lời ấy vào cuối Đại Năm Thánh 2000, với những suy tư vẫn còn vang vọng cho chúng ta hôm nay: “Biết bao hồng ân, biết bao cơ hội phi thường mà Đại Năm Thánh đã mang lại cho các tín hữu! Trong kinh nghiệm được tha thứ và trao đi sự tha thứ, trong việc tưởng nhớ các vị tử đạo, trong việc lắng nghe tiếng kêu của người nghèo trên thế giới […] cả chúng ta nữa đã nhận ra sự hiện diện cứu độ của Thiên Chúa trong lịch sử. Dường như chúng ta đã chạm tay vào tình yêu của Người, tình yêu đổi mới bộ mặt trái đất”. Và ngài kết luận: “Như các mục đồng vội vã đến thờ lạy, Đức Kitô mời gọi các tín hữu – những người đã được Người ban cho niềm vui gặp gỡ Người – sẵn sàng can đảm lên đường trở lại để loan báo Tin Mừng xưa mà luôn mới của Người. Người sai họ đi làm cho lịch sử và các nền văn hóa của nhân loại được sinh động nhờ sứ điệp cứu độ của Người”.

Anh chị em thân mến, trong ngày lễ trọng này, vào đầu năm mới, khi Năm Thánh Hy Vọng sắp khép lại, chúng ta hãy đến với Hang Đá Giáng Sinh trong đức tin, như đến nơi của nền hòa bình “không vũ khí và giải giới” cách tuyệt hảo, đến nơi của phúc lành; tại đó, chúng ta hồi tưởng những kỳ công Chúa đã thực hiện trong lịch sử cứu độ và trong chính cuộc đời chúng ta. Rồi từ đó, như những chứng nhân khiêm hạ của hang đá, chúng ta lên đường, “vừa tôn vinh vừa ca tụng Thiên Chúa” (Lc 2,20) vì tất cả những gì chúng ta đã thấy và đã nghe. Ước gì đó là cam kết, là quyết tâm của chúng ta cho những tháng ngày sắp tới, và cho toàn bộ đời sống Kitô hữu của chúng ta.